Νομπελίστες ουγγρικής καταγωγής

Η Ουγγαρία, αυτή η μικρή σε πληθυσμό, αλλά μεγάλη σε επιστημονική επίδοση χώρα χάρισε τον 20ό αι. δώδεκα νομπελίστες στον κόσμο. Αν και οι περιπέτειες της ιστορίας είχαν οδη­γήσει τους περισσότερους μακριά από την πατρίδα, ποτέ δεν απαρνήθηκαν τις ρίζες τους. Η προσφορά τους προκαλεί δικαιολογημένη υπερηφάνεια τόσο στον τόπο της καταγωγής τους όσο και στις χώρες και τις πόλεις όπου αυτές οι ιδιοφυΐες ολοκλήρωσαν τη δημιουργική τους προ­σπάθεια.

1. Νόμπελ Φυσικής: Philipp E. A. Lenard (1905), Eugene P. Wigner (1963),
Dennis Gabor (1971)
2. Νόμπελ Χημείας: Richard A. Zsigmondy (1925), George de Hevesy (1943),
John C. Polanyi (1986), George A. Olah (1994)
3. Νόμπελ Φυσιολογίας-Ιατρικής: Robert Bárány (1914),
Albert von Szent-Györgyi Nagyrapolt (1937), Georg von Békésy (1961)
4. Νόμπελ Ειρήνης: Elie Wiesel (1986)
5. Νόμπελ Οικονομικής: John C. Harsanyi (1994)
Imre Kertész

Το φάσμα των διαφόρων βραβείων ολοκληρώθηκε το 2002 με το πρώτο Νόμπελ Λογοτεχνίας που απο­νεμήθηκε σε Ούγγρο συγγραφέα. Πρόκειται για τον Imre Kertész, ο οποίος τιμήθηκε από τη Σουηδική Ακαδημία για το σύνολο του έργου του που «αναδεικνύει την εύθραυστη ατο­μική εμπειρία έναντι της βαρβαρικής αυθαιρεσίας της ιστορίας». Στα κείμενά του ο Ker­tész «εξευρενά τις πιθανότητες τού να συνεχίσει κανείς να ζει και να σκέφτεται ως άτομο σε μια εποχή που η υποταγή του ανθρώπου στις δυνάμεις του κράτους γίνεται ολοκλη­ρω­τική». Τα έργα του επανέρχονται διαρκώς στο Άουσβιτς, όπου μεταφέρθηκε σε νεαρή ηλικία   την εποχή των διωγμών των Εβραίων από τους Ναζί στην Ουγγαρία – μια εμπειρία που ση­μά­δεψε για πάντα τη ζωή του.

Με τα βιβλία του ο Imre Kertész εκπέμπει στον κόσμο μηνύματα γύρω από την πανανθρώ­πι­νη μοίρα και την πνευματική υπόσταση του ανθρώπου. Μ’ όλο που γράφει στα Ουγγρικά, μέσα από τις σουηδικές, γερμανικές, ισπανικές, γαλλικές, ολλανδικές, ελληνικές, ιταλικές, εβραϊκές και αγγλικές μεταφράσεις τα βιβλία του δημιουργούν γέφυρα ανάμεσα στα ουγ­γρικά γράμματα και το παγκόσμιο πολιτισμικό γίγνεσθαι.

Με την ευκαιρία του Ουγγρικού Πολιτιστικού Φεστιβάλ «Η Ουγγαρία στην Αθήνα» που θα λάβει χώρα τον Μάιο του τρέχοντος έτους θα επισκεφθεί την Αθήνα και ο Imre Ker­tész και θα τιμήσει με την παρουσία του την εναρκτήρια εκδήλωση.