Η ταυτότητα της Ουγγαρίας

Φυσική γεωγραφία

Η Ουγγρία βρίσκεται στο λεκανοπέδιο των Καρπαθίων, στη συμβολή τριών κλιματολογικών ζωνών. Τα δύο τρίτα της καλύπτονται από πεδιάδες (υψόμετρο κάτω των 200 m) με εύ­φορο χώμα από ασβεστούχο πηλό, και η υπόλοιπη έκτασή της αποτελείται από λοφώδεις περιοχές και μέτριες σε ύψος οροσειρές με πολύμορφη δομή. Υψηλότερο σημείο: Kékes (1014 m) στην οροσειρά Mátra.

Οικονομία

Χάρη στις ταχύρρυθμες αλλαγές της δεκαετίας του 1990, η Ουγγαρία απέκτησε μια σύγχρονη ελεύθερη οικονομία, με καθοριστικό τον ρόλο του ιδιωτικού κεφαλαίου. Η οικονομία εν­σωματώθηκε στις αγορές της Δυτικής Ευρώπης και οι εξαγωγές έγιναν ένας από τους μο­χλούς της οικονομικής ανάπτυξης. Με την ένταξη του 2004 οι σχέσεις της με τα κράτη της Ε.Ε. συσφίχθηκαν ακόμη περισσότερο: επί του παρόντος το 75% των εξαγωγών κατευ­θύ­νε­ται προς την περιοχή αυτή. Στο ουγγρικό εξωτερικό εμπόριο κυριαρχούν τα βιομηχανικά προ­­ϊόντα και ιδίως τα μηχανήματα και τα μεταφορικά μέσα. Το 2006 οι συνολικές εξαγωγές της Ουγγαρίας ανήλθαν στα 58 δις ευρώ.

Η Ουγγαρία είναι η μεγάλη κερδισμένη από την εισροή ξένου κεφαλαίου, καθώς ο όγκος των κε­φαλαίων του εξωτερικού ανέρχεται στα 55 δις ευρώ, που είναι τα υψηλότερα κατά κε­φα­λήν ποσοστά στην περιοχή της Κεντρικής Ευρώπης. Οι κατασκευές οχημάτων και ηλεκ­τρο­κί­νη­των μηχανημάτων συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό επενδύσεων εξωτερικού, αλλά σημαντικά κεφάλαια επενδύθηκαν και στον τομέα των υπηρεσιών. Το 80% των επενδύσεων προ­ήλθε από την Ε.Ε. Οι επενδύσεις αυτές συνέβαλαν καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας και στην αύξηση της παραγωγικότητας και των εξαγωγών.

Εθνική σημαία

Η σημαία της Ουγγρικής Δημοκρατίας αποτελείται από τρεις ισοπαχείς λωρίδες ερυθρού, λευκού και πρά­­σινου χρώματος.

Από την Εποχή των Μεταρρυθμίσεων (1830–40) γινό­ταν συνειδητή χρήση των χρωμάτων αυτών στις πο­λι­τικές συγκεντρώσεις. Ο πρώτος νόμος περί εθνικής σημαίας θεσπίστηκε την εποχή του Αγώνα για την Ανεξαρτησία που ξέσπασε εναντίον των Αψβούργων (1848–49). Το κόκκινο χρώμα συμβολίζει τη δύναμη, το λευκό την πίστη και αφοσίωση και το πράσινο την ελπίδα.

Λίγη ιστορία

Μετά από περιπλανήσεις αιώνων στις στέπες της Ανατολικής Ευρώπης, οι Ούγγροι έφτασαν στην οριστική πατρίδα τους, το λεκανοπέδιο των Καρπαθίων, το 896 μ.Χ., όπου εγκαταστά­θηκαν στον χώρο που κάποτε ανήκε στο κράτος των Αβάρων και το 1000, με τη στέψη του βασιλιά Αγίου Στεφάνου, ίδρυσαν δικό τους χριστιανικό κράτος κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ο πίνακας Η άφιξη των Ούγγρων του Mihály Munkácsy (1844–1900) απαθανατίζει την είσοδο των ουγγρικών φύλων στο λεκανοπέδιο των Καρπαθίων και κοσμεί μια αίθουσα του μεγάρου της Ουγγρικής Βουλής

Σύντομα η Ουγγαρία έγινε ισχυρό προπύργιο του Χριστιανισμού. Η ανάπτυξή της ανακόπηκε τον 13 ^ο αι. από την επιδρομή των Τατάρων και από τις αρχές του 16 ^ου αι. από την Τουρκο­κρα­­τία. Το 1541 η βασιλική πρωτεύουσα, η Βούδα, αλώθηκε από τους Οθωμανούς, και η Ουγ­γαρία διασπάστηκε σε τρία μέρη: στα δυτικά η εξουσία πέρασε στα χέρια των Αψ­βούρ­γων, τα κεντρικά μέρη κρατούσαν οι Τούρκοι, και στα νοτιοδυτικά, στην Τρανσυλβανία, δημιουργήθηκε μια αυτόνομη ουγγρική ηγεμονία. Η Τουρκοκρατία κράτησε 150 χρόνια και μόλις το 1686 άρχισε να ανασυγκροτείται η κρατική οργάνωση του ουγγρικού βασιλείου.

Μετά την εκδίωξη των Τούρκων η Ουγγαρία έγινε πολυεθνικό κράτος. Οι Αψβούργοι την αντιμετώπιζαν ως μεθοριακή ζώνη της αυτοκρατορίας τους και κατέπνιγαν τις προσπάθειες ανεξαρτητοποίησης. Τον 18ο αιώνα, όταν κόπασε η αναστάτωση που έφεραν οι πόλεμοι με τους Τούρκους και τα επαναστατικά κινήματα, ακολούθησαν δεκαετίες σχετικά ήρεμης ανάπτυξης. Μετά τις μεγάλες καταστροφές η χώρα ανοικοδομήθηκε και πάλι: ανεγέρθηκαν μέγαρα, καθεδρικοί ναοί, βιβλιοθήκες και σχολεία, αναγεννήθηκαν τα γράμματα, τα οποία έπαιρναν ώθηση από το κίνημα για την ανανέωση της ουγγρικής γλώσσας.

Το πρώτο μισό του 19 ^ου αιώνα υπήρξε η ηρωική εποχή της ουγγρικής ιστορίας αλλά και της λο­γοτεχνίας. Οι εθνοσυνελεύσεις («δίαιτες») και οι κοινωνικές ανακατατάξεις της εποχής έθε­­σαν τα θεμέλια της απελευθέρωσης των δουλοπάροικων και της ανόδου της αστικής τάξης, ενώ τα Ουγγρικά στην ανανεωμένη μορφή τους έγιναν η γλώσσα του πολιτειακού βίου.

Το κίνημα παθητικής αντίστασης με το οποίο αντιδρούσαν οι Ούγγροι στη βίαιη καταστολή του Αγώνα του 1848–49 έφερε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την αυτοκρατορική αυλή, με αποτέλεσμα να επιτευχθεί το 1867 ο ιστορικός Συμβιβασμός Αυστριακών και Ούγγρων και να ιδρυθεί η Δυαδική Μοναρχία με τις δύο πρωτεύουσες, τη Βιέννη και την Πέστη και Βού­δα.

Τα πενήντα περίπου χρόνια από τον Συμβιβασμό έως και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σημα­δεύ­­τηκαν από τη ραγδαία άνοδο της αστικής τάξης και τη θεαματική ανάπτυξη της βιο­μη­χα­νίας και του εμπορίου. Στις αρχές του 20 ^ού αιώνα η πνευματική αναγέννηση άρχισε να γίνεται αισθητή σε όλους τους τομείς του πολιτισμού και άκμαζαν τα γράμματα, οι τέχνες και η μουσική. Μαζί με τη Βιέννη, η Βουδαπέστη γίνεται το κυριότερο κέντρο του Jugendstil, μεσευρωπαϊκού αντίστοιχου της αρ νουβό.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος διέλυσε την Ουγγαρία, η οποία με τη Συνθήκη του Τριανόν που ακολούθησε τη στρατιωτική ήττα της, έχασε το 70% των εδαφών και το 56% του πληθυσμού της μαζί με τους πόρους βιομηχανικών πρώτων υλών και την αγορά της μεταποιητικής βιο­μη­χα­νίας της.

Ο μεσοπόλεμος ελάχιστα συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό και o Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ανέ­κοψε τις εξελίξεις που μόλις είχαν ξεκινήσει. Το 1946 η αβασίλευτη δημοκρατία διέθετε όλα τα εχέγγυα για μια ομαλή δημοκρατική πορεία, αλλά η λαϊκή δημοκρατία που ανακηρύ­χθηκε μετά από πίεση των Σοβιετικών εγκαθίδρυσε τη δικτατορία του προλεταριάτου. Μετά την καταστολή της επανάστασης της 23 ^ης Οκτωβρίου του 1956 το δικτατορικό καθεστώς υιο­θέτησε, τουλάχιστον τυπικά, μια πιο ήπια στάση και με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του 1968 επιδίωξε την εγκαθίδρυση ενός «εδραιωμένου» σοσιαλιστικού καθεστώτος. Από τα μέσα της δεκαετίας του '80 εντάθηκαν τα κινήματα των αντικαθεστωτικών και της ανεξάρ­τη­της διανόησης και ως συνέπεια της γενικευμένης κρίσης της σοβιετικής αυτοκρατορίας στα τέλη της ίδιας δεκαετίας άρχισε η μετάβαση στη μεταπολίτευση και τον εκδημοκρατισμό.

Οι επιτυχίες στην υιοθέτηση της ελεύθερης οικονομίας και στην εδραίωση του δημοκρατικού κράτους δικαίου έφεραν την Ουγγαρία στην πρώτη γραμμή των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η Ουγγαρία το 1999 προσχώρησε στο ΝΑΤΟ και την 1 ^η Μαΐου 2004 έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναμένεται να προσχωρήσει στη ζώνη Σένγκεν στις αρχές του 2008.

Εθνικές εορτές

Οι εθνικές εορτές των Ούγγρων —η 15 ^η Μαρτίου, η 20 ^ή Αυγούστου, η 23 ^η Οκτωβρίου— είναι αφιερωμένες σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα της ιστορίας τους.

Στις 20 Αυγούστου οι Ούγγροι τιμούν τον ιδρυτή του ουγγρικού κράτους, βασιλιά Στέφανο, άγιο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας από το 1083 και της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας από το 2000.

Στις 15 Μαρτίου 1848 στην Πέστη μια ομάδα ανθρώπων του πνεύματος, κυρίως νεαροί συγγραφείς και ποιητές, κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο διαμαρτυρόμενοι κατά της καταπίεσης από τους Αυστριακούς. Πήραν με το μέρος τους πρώτα τους φοιτητές και μετά τους αστούς της Πέστης. Ως το τέλος της ημέρας οι διαδηλωτές έφτασαν τις δεκάδες χιλιάδες, είχε ξεσπά­σει η επανάσταση.

Η οικονομική πολιτική της κομμουνιστικής κυβέρνησης που ήρθε στην εξουσία μετά τον Β΄ Παγ­κόσμιο Πόλεμο, ως το 1953 είχε οδηγήσει την Ουγγαρία στο χείλος του γκρεμού. Το φθινόπωρο του 1956 οι φοιτητές στα πανεπιστήμια της Βουδαπέστης άρχισαν να προβάλλουν τα αιτήματά τους και οργάνωσαν μια μεγάλη διαδήλωση για την 23 ^η Οκτωβρίου. Είχαν συγ­κεντρωθεί σε διάφορα σημεία της πόλης διακόσιες χιλιάδες λαού που κήρυξαν επα­νά­στα­ση, η οποία κατεστάλη από τα σοβιετικά στρατεύματα στις 4 Νοεμβρίου.